Wat doet een hacker écht? Van OSINT tot pentesting

Wanneer mensen aan hackers denken, zien ze vaak iemand die in het wilde weg systemen kraakt of wachtwoorden raadt. In de praktijk werkt een echte hacker totaal anders. Minder spektakel, meer geduld. Minder tools, meer denken. En bijna nooit zonder voorbereiding.

Wie wil begrijpen hoe aanvallen écht ontstaan, moet kijken naar het volledige traject. Van publieke informatie tot gecontroleerd binnendringen. Hieronder nemen we je mee door hoe hackers in de realiteit te werk gaan, gebaseerd op praktijkervaringen, echte cases en wat in pentests telkens opnieuw terugkomt.

Hacken begint zelden met techniek

De meeste aanvallen starten niet met een kwetsbare server of exotische exploit. Ze starten met vragen.

• Welke bedrijven zijn interessant?
• Welke systemen gebruiken ze?
• Wie werkt er?
• Welke informatie ligt al open en bloot op het internet?

In veel gevallen is de grootste hefboom geen technische fout, maar context. Inzicht in mensen, processen en gewoontes. Dat is waarom verkenning zo cruciaal is en waarom hackers daar vaak weken of maanden in investeren.

OSINT als fundament van elke aanval

OSINT, Open Source Intelligence, is het verzamelen van informatie uit publiek toegankelijke bronnen. Denk aan websites, LinkedIn, GitHub, vacatures, gelekte databestanden, metadata in documenten of zelfs foto’s op sociale media.

In de praktijk zien we dat hackers met OSINT onder meer:

• gebruikte technologieën en leveranciers achterhalen
• e-mailstructuren en namen van medewerkers reconstrueren
• interne tools en processen afleiden
• inschatten waar authenticatie zwak is of hergebruik plaatsvindt

OSINT bepaalt richting. Hoe beter de voorbereiding, hoe gerichter en stiller een aanval kan verlopen. Veel succesvolle aanvallen maken nauwelijks lawaai, juist omdat ze perfect aansluiten op de realiteit van het bedrijf.

Van informatie naar aanvalsketen

Zodra het plaatje klopt, begint de echte aanval. Niet als één grote sprong, maar als een reeks kleine stappen.

In pentests zien we vaak combinaties zoals:

• een geloofwaardige spoofingmail op basis van echte namen en context
• hergebruikte inloggegevens uit oudere datalekken
• een kleine logische fout in een applicatie of API
• een verkeerd ingestelde cloudomgeving die intern veel meer blootgeeft dan bedoeld

Op zichzelf lijken dit vaak beperkte issues. Samen vormen ze een aanvalsketen met echte impact. Hackers denken niet in kwetsbaarheden, maar in paden. Hoe geraak ik van A naar B zonder op te vallen?

Pentesting is gecontroleerd hacken

Pentesting is het gecontroleerd toepassen van diezelfde denkwijze, maar met een duidelijk doel. Niet bewijzen dat iets stuk is, maar tonen hoe ver een aanvaller kan raken en wat dat betekent.

Een goede pentest kijkt niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar vooral naar:

• wat praktisch haalbaar is
• wat een aanvaller effectief zou doen
• welke impact dat heeft op het bedrijf

Automatische scanners vinden bekende issues. Ze tonen zelden hoe een aanval zich in de praktijk ontvouwt. Daarom combineren realistische pentests techniek, context en creativiteit. Precies dat wat echte hackers ook doen.

Wat praktijkcases tonen

Een klassiek patroon dat we vaak terugzien: een aanval start met phishing. Slechts één of twee medewerkers klikken. Dat lijkt onschuldig, maar is vaak genoeg. Vanaf daar volgen verkenning, privilege escalation en laterale bewegingen. Pas veel later wordt de aanval ontdekt. Gemiddeld duurt dat maanden.

In bekende cases, zoals bij grote onderwijsinstellingen en bedrijven, bleek achteraf dat niet de meest exotische kwetsbaarheid de doorslag gaf, maar een combinatie van menselijk gedrag, verouderde software en onvoldoende zicht op wat er intern gebeurde.

Hackers nemen hun tijd. Ze observeren. Ze testen. Ze wachten op het juiste moment. Vaak zelfs rond weekends of feestdagen, wanneer expertise minder beschikbaar is.

Waarom hackers geen chaos veroorzaken

Professionele hackers willen geen aandacht. Chaos vergroot de kans op detectie. Ze kiezen voor paden met het minste risico en het meeste rendement.

Dat is ook waarom oppervlakkige beveiliging vaak tekortschiet. Ze blokkeert bekende patronen, maar mist context. Creatieve aanvalspaden, onverwachte combinaties en menselijk gedrag glippen erdoor.

Wat bedrijven hieruit moeten meenemen

Wie echt wil weten hoe veilig een bedrijf is, moet verder kijken dan checklists en compliance. De kernvraag is niet of alles correct is ingesteld, maar hoe een echte hacker het zou aanpakken.

Begrip van OSINT, aanvalsketens en realistische pentesting maakt het verschil. Niet om angst te creëren, maar om zicht te krijgen op wat er werkelijk speelt.

Security gaat niet over theorie. Het gaat over gedrag, keuzes en hoe techniek en mens samenkomen onder druk.